A ydych yn talu gormod o dreth? ERTHYGL HYSBYSEBU CTHEM.

MAE hi bob amser yn braf i dderbyn arian ychwanegol pan nad oeddech yn ei ddisgwyl, felly mae'n werth gwybod y gallai llawer o bensiynwyr fod yn talu mwy o dreth na sydd angen iddynt.

Mae banciau a chymdeithasau adeiladu'n didynnu 20 y cant yn awtomatig o log ar gynilion. Felly os nad ydych yn drethdalwr neu os mai dim ond y gyfradd gynilion 10c y dylech fod yn ei thalu, mae'n bosib eich bod yn talu gormod o dreth a bod ad-daliad yn ddyledus i chi.

Bob blwyddyn cewch ganiatd i ennill swm penodol o arian cyn y bydd angen i chi dalu treth. Gelwir y swm hwn yn 'lwfans rhydd o dreth' neu'n 'lwfans personol'. Gall pobl o dan 65 oed sy'n byw yn y DU dderbyn o leiaf pounds 6,035 y flwyddyn yn rhydd o dreth a gall y rhai hynny dros 65 oed dderbyn o leiaf pounds 9030 yn rhydd o dreth. Felly os yw eich incwm o dan eich lwfans rhydd o dreth ac mae gennych rywfaint o arian mewn banc neu gymdeithas adeiladu gallwch fod yn talu treth ar eich llog pan nad oes angen.

Y cyfan sy'n rhaid i chi ei wneud yw gwirio p'un ai yw eich incwm yn is na'ch lwfansau rhydd o dreth neu os dylech fod yn talu'r gyfradd gynilion 10c. Os mai "ie" yw'r ateb i un o'r ddau gwestiwn, dylech gwblhau ffurflen gais syml, o'r enw R40, a'i hanfon at gyfeiriad Rhadbost Cyllid a Thollau Ei Mawrhydi (CThEM). Bydd CThEM wedyn yn talu unrhyw dreth rydych wedi ei gordalu yn l i chi.

Hefyd, os nad oes angen i chi dalu treth, gallwch 'gofrestru' fel na chaiff treth ei ddidynnu o'r llog ar eich cynilion yn y dyfodol. Y cyfan sy'n rhaid i chi ei wneud yw cwblhau ffurflen R85 syml ac yna ei rhoi i'ch banc neu eich cymdeithas adeiladu. Unwaith eich bod wedi cwblhau'r R85 ni fydd angen i chi wneud cais i CThEM er mwyn cael eich treth yn l yn y dyfodol.

Mae CThEM yn awyddus i wneud yn siwr nad oes unrhyw bensiynwyr yn talu treth os nad oes angen iddynt. Os nad yw'n effeithio arnoch chi ond eich bod yn adnabod rhywun y gallai effeithio arno, dywedwch wrthynt.

Os oes gennych amheuon, neu am fwy o gymorth a chyngor, ewch i'r dudalen we www.hmrc.gov.uk/taxback neu ffoniwch Cyllid a Thollau EM ar 0845 300 3949 i gael cymorth (codir tl cyfradd leol ar eich galwad). Gellir canfod cwestiynau a ofynnir yn aml hefyd ar www.hmrc.gov.uk/taxback.

Meddai Graham, 74, o Lerpwl: "Roeddwn o hyd wedi meddwl am dreth fel rhywbeth a fyddwch ond yn ei thalu a byth yn ei chael yn l, tan i mi weld poster yn y ganolfan gymunedol leol. Roedd yn dweud y gallwn fod wedi fy eithrio rhag talu treth ar y llog a gaf ar fy nghynilion ac o bosib y gallwn hawlio ad-daliad o'r dreth roeddwn eisoes wedi ei thalu.

"Yn fuan wedi hyn, derbyniais becyn gwybodaeth gan CThEM. Llenwais y ffurflen R40 amgaedig a'i hanfon yn l i CThEM. Cefais siec am pounds 120. Roeddwn wrth fy modd.

"Cefais ffurflen R85 yn y banc a'i llenwi i wneud yn siwr nad wyf yn talu treth yn y dyfodol. Y dyddiau hyn, nid wyf yn talu treth ar y llog ar fy nghynilion sy'n golygu fy mod yn cael taliadau llog llawn bob mis."

CAPTION(S):

Roedd Graham, 74, o Lerpwl, wrth ei fodd i dderbyn siec am pounds 120 gan CThEM