Printer Friendly
The Free Library
19,573,952 articles and books
Member login
User name  
Password 
 
Join us Forgot password?

A wyddoch chi... Y CELFYDDYDAU.


Ffeithiau diddorol a rhyfeddol am Gymru

RHAGOR o bytiau difyr o Gwyddoniadur Cymru - cyfrol a fydd yn cael ei chyhoeddi yn ddiweddarach y mis yma, wedi deng mlynedd o waith ymchwil

A Wyddoch chi...

...y perthyn i Gymru ddau wrthrych o'r Oes Efydd nad oes mo'u tebyg trwy Ewrop gyfan, ond sy'n bur anodd i'w dyddio'n fanwl.

Un yw'r fantell aur (uchod) gwbl ryfeddol a ddarganfuwyd mewn carnedd ymMryn Ellyllon, yr Wyddgrug, yn 1833, a hynny o gwmpas ysgwyddau gwr ifanc a oedd wedi'i gladdu yno.

Mae'r fantell yn perthyn, mae'n debyg, i'r Oes Efydd Ganol. Fe'i lluniwyd o eurlen wedi'i haddurno a chyfresi o foglynnau ac mae'n pwyso tua 450g.

Mewn mawnog heb fod ymhell o Gastell Caergwrle (yr Hob) y darganfuwyd yr ail greiryn, a hynny yn 1820.

Powlen ar ffurf cwch ydyw, ac mae'n debyg ei bod yn dyddio o ddiwedd yr Oes Efydd. Fe'i naddwyd o sial a'i haddurno ag aur i ddangos tonnau'r mor a rhwyfau a tharianau'r cychwyr, a cheir par o lygaid enfawr ar ei ddeuben.

...yrOrsedd (Rossett), sydd i'r gogledd-ddwyrain o Wrecsamac sy'n cael ei rhannu'n ddwy gan y briffordd o Wrecsam i Gaer (yr A483), yw'r fwyaf gogleddol o gymunedau sir Wrecsam.

Oherwydd y tir ffrwythlon, mae yno nifer o dai bonedd a dwy felin yd fawr.

Gogoniant y gymuned yw Neuadd Trefalun, plasty gwychaf Cymru o oes Elizabeth, a adeiladwyd yn 1576 ar gyfer John Trevor John Trevor may refer to:
  • John Trevor I, mid-14th century Bishop of St Asaph
  • John Trevor II, late 14th century Bishop of St Asaph
  • Sir John Trevor (1563-1630), MP and Surveyor of the Queen's Ships
.

Gyda'i gymesuredd gwych a'i ffenestri pediment pediment, in architecture, the triangular gable end on a building of classic type or a similar form used decoratively. It consists of the tympanum, or triangular wall surface, enclosed below by the horizontal cornice and above by the raking cornice, which follows the , mae Trefalun yn brawf fod cynsyniadau'r Dadeni ynglyn a phensaerniaeth wedi cyrraedd Cymru.

...nawddsantes cariadon Cymru yw Dwynwen.

Dethlir ei gwyl ar 25 o Ionawr.

Yn ol y tair gweddi Ladin a ychwanegwyd at Lyfr Offeren Bangor (1494), cerddodd Dwynwen dros For Iwerddon oherwydd fod arni ofn Maelgwn Gwynedd Maelgwn Gwynedd, more formally Maelgwn ap Cadwallon (c. 480 – c. 547, reigned from 520s?) (Latinized: Maglocunus, derived from Brittonic nominative *Maglocuu, genitive *Maglocunos), also known as Maelgwn Hir .

Ceir fersiwn gwahanol o'i hanes yn llawysgrifau Iolo Morganwg Iolo Morganwg (or Morgannwg in modern spelling; pronounced /ˈjo.lo mor.ˈgan.nug/) was the bardic name of Edward Williams  sy'n honni iddi gwympo mewn cariad a Maelon Dafodrill.

Torrodd Dwynwen ei chalon pan dorrodd Maelon y dyweddiad, ac fel cosb, rhewyd Maelon gan Dduw.

Rhoddodd Duw dri dymuniad i Dwynwen a dymunodd hithau ddadrewi Maelon; cael gwrando ar weddiau unrhyw un a oedd yn glaf o gariad; ac yn olaf dymunodd fod yn lleian a byw ar ei phen ei hunan ar Ynys Llanddwyn Ynys Llanddwyn or Llanddwyn Island is a small tidal island off the west coast of Anglesey, North Wales. The nearest town is Newborough.

Coordinates:  
 (Rhosyr).

Ffynhonnell - Gwyddoniadur Cymru. Ar gael o Ionawr 31 2008 am pounds 60 (pris arbennig o pounds 50 i archebion cyn 31 Rhagfyr). I archebu ffoniwch 029 2055 7451 neu ewch i www.gwyddoniadurcymru.com
COPYRIGHT 2008 MGN Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2008 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

 Reader Opinion

Title:

Comment:



 

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Features
Publication:Daily Post (Liverpool, England)
Date:Jan 2, 2008
Words:400
Previous Article:Crefft sydd angen dawn dweud... a chlust bardd; Oes 'na'r fath beth a hiwmor Cymreig, neu hyd yn fwy lleol na hynny? Bu Tudur Huws Jones holi...
Next Article:Nadolig y nofelau oedd hi yn 2007; Y CELFYDDYDAU Creu bychanfyd o bobl go-iawn.

Terms of use | Copyright © 2012 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters | Submit articles